امروز مصادف است با: ۱۳۹۶/۰۹/۲۰
تاریخ انتشار:۱۸/ ۰۶/ ۱۳۹۴

رسانه بخصوص تلویزیون که مردم از برنامه های آن استقبال می کنند وظیفه ی سنگینی در قبال فرهنگسازی افراد جامعه برعهده دارد مخصوصا در مورد فناوری های جدید و شبکه های ارتباطی که این روزها به معضلی در خانواده ها تبدیل شده است.

شبکه های اجتماعی را شاید بتوان پراستفاده‌ترین ابزار ارتباطی در فضای مجازی دانست. که البته با افزایش ضریب نفوذ گوشی های هوشمند و به وجود آمدن برنامه های کاربردی این شبکه ها، استفاده از آنها دوچندان شده است. متاسفانه یا خوشبختانه استفاده از این برنامه ها در ایران به حدی بالاست که بعضا سایت های سازنده آنها، ایران را جزو ۱۰ کشور برتر مصرف کننده قرار می دهد. فارغ از طریقه استفاده و آشنایی افراد با این برنامه ها، متاسفانه فرهنگ استفاده آنها هنوز در ایران جا نیافتاده است. شاید دلیل آن را بتوان نو بودن این کاربرد در ایران به واسطه همه گیر شدن گوشی های هوشمند دانست؛ چون هر فردی پس از خرید یک گوشی هوشمند ابتدا به نصب این برنامه ها اقدام می کند!

نقدهای بسیاری بر این برنامه ها وارد است که در جای خود می توان به آن پرداخت؛ اما بحث اصلی بر روی نوع استفاده از آنها برای برقراری ارتباط است. همانطور که از نام شبکه ارتباطی مشخص است این شبکه ها بر پایه ارتباط فردی – گروهی پایه ریزی شده است به این معنا که برقراری ارتباط به صورت گسترده انجام می شود و فرد می تواند بدون محدودیت منطقه ای از آن استفاده کند.

یکی از سوالاتی که همواره پرسیده می شود این است که آیا استفاده از این شبکه‌ها مفید هستند یا مضر؟! پاسخ به این سوال را می توان در نوع استفاده ی افراد یافت. تعدادی صرفا برای تفریح و تعدادی دیگر برای برقراری ارتباط با دوستان و آشنایان خود از آنها استفاده می کنند. اما در هر صورت اگر بدرستی مورد استفاده قرار نگیرد به زیان فرد تمام خواهد شد.

متاسفانه به شخصه با افراد زیادی برخورد کرده ام که به واسطه‌ی استفاده‌ی نابجا از شبکه های ارتباطی باعث برهم خوردم بنیان خانواده خود شده اند. در نگاه اول استفاده از این برنامه ها صرفا برای برقراری ارتباط و سرگرمی بوده، اما کم‌کم با ایجاد ارتباطات در حلقه های گسترده باعث شکل گیری ارتباطات ناسالمی شد که غیراز فضای مجازی، باعث بوجود آمدن رابطه های خارج از خانواده نیز شده است.

یکی از مسایلی که به این امر دامن میزند اطلاع نداشتن از چگونگی استفاده از آنهاست‌ که مهمترین نکته در استفاده نابجا از این شبکه هاست. زیرا تا وقتی فرد بداند استفاده کردن نادرست از آنها باعث به وجود آمدن چه مشکلاتی خواهد شد هرگز یا به سمت از آنها نمی رود و یا اینکه استفاده از آنها را مدیریت خواهد کرد. چه بسا بیشتر گزارشاتی که از افراد مورد بررسی وجود دارد حاکی از آن است بیشتر آنان پس از مشکلات بوجود آمده به واسطه این شبکه ها دیگر تمایل کار با آنها را به هیچ وجه ندارند!

راهکارها

نکته ی مهمی که شاید بسیار بر آن تاکید شده فرهنگسازی است. رسانه و خانواده نقش اساسی و پررنگی را در فرهنگسازی و آموزش افراد و اعضای خانواده ایفا می کنند. هرکدام به نوبه ی خود با راهکارهای علمی و عملی می توانند در بسیاری مواقع از بروز مشکلات حاد جلوگیری کنند.

رسانه بخصوص تلویزیون که مردم از برنامه های آن استقبال می کنند وظیفه ی سنگینی در قبال فرهنگسازی افراد جامعه برعهده دارد مخصوصا در مورد فناوری های جدید و شبکه های ارتباطی که این روزها به معضلی در خانواده ها تبدیل شده است. تاثیرگذاری برنامه های تلویزیونی غیرقابل چشم پوشی است. از همین روش می توان برای آشنا کردن زوایای مختلف یک تکنولوژی نوظهور استفاده کرد. برای مثال بجای صدها برنامه میزگردی که یک موضوع خاص را دنبال می کنند و عملا هیچ سودی برای مخاطب ندارند و جز اتلاف زمان چیزی عایدشان نمی شود، برنامه های آموزش محور در زمینه تهدیدهای روز تکنولوژی به صورت عملی(نمونه های موجود، مثالها و شواهد) ساخته شود. البته این نکته هم حائز اهمیت است که این برنامه ها بر پایه سیاه نمایی و تنها روبرو کردن افراد با نقاط ضعف و تهدید تکنولوژی و شبکه های اجتماعی نباشند؛ بلکه در مورد فرصت هایی که این شبکه ها خلق می کنند نیز بحث و گفتگو کنند.

خانواده ها نیز باید با ابتدایی ترین مسائل مربوط به فضای مجازی آشنا باشند تا بتوانند هرچه بهتر اعضای خانواده را راهنمایی کرده و مدیریت بهتری در برابر استفاده اعضای خانواده از شبکه های ارتباطی داشته باشند. متاسفانه بی اطلاعی بیشتر خانواده ها و بعضا بی تفاوتی آنها نسبت به این موضوعات باعث به وجود آمدن مشکلات بسیاری می شود که با گذشت زمان گریبان خودشان را می گیرد.

اما مهمترین وظیفه در قبال رویارویی با این شبکه ها بر دوش حکومت هر کشوریست. در کشور ما نیز چنین امری با توجه به تصمیم گیری های دولت انجام می پذیرد. اما متاسفانه همیشه راهکار برخورد دولت با هر معضلی در فضای مجازی فیلترینگ است! راهکاری که در بیشتر مواقع یکی از خشن ترین و ناکارآمدترین تصمیمات بشمار می آید. دلیل آن هم آشنا شدن افراد با مسئله فیلترینگ و روش های مختلف عبور از آن و دیگری ترغیب به استفاده از شبکه های فیلتر شده است! این امر نشان دهنده ی این است که نه تنها فیلترینگ باعث حل شدن موضوع نمی شود بلکه تنها صورت مسئله را پاک خواهد کرد.

بومی سازی ادعا تا عمل

یکی از موارد موجود در شبکه های اجتماعی که پس از استقبال بسیار کاربران ایرانی بر سر زبان ها افتاد و دولت نیز به آن واکنش مثبت نشان داد، بومی سازی نرم افزارها و همچنین سایت های اجتماعی در ایران بود. اما به نظر من بنای بومی سازی ها بیشتر در مورد افشا نشدن اطلاعات و یا در دسترس قرار نگرفتن اطلاعات کاربران ایرانی در دیگر کشورهاست تا به وجود آوردن قوانینی تدوین شده یا راهکاری برای استفاده درست کاربران از نرم افزارها و شبکه های اجتماعی – ارتباطی.

برنامه‌ای از شبکه یک پخش می شد که در مورد استفاده از شبکه های ارتباطی گوشی های همراه به گفتگو می پرداختند مجری در مورد طرح بومی سازی شده‌ی این برنامه ها از میهمان برنامه سوال کرد و گفت: به غیر از طراحی استیکرهای(شکلکها) یک برنامه بومی شده واقعا چه راهکار و نوآوری در آنها شکل گرفته و یا خواهد گرفت تا هموطنانمان نگرانی بابت استفاده کودکان و… از آن را نداشته باشند؟ پاسخ میهمان قانع کننده نبود. زیرا طرح جامعی ارایه نکرد و صرفا به چند نکته از ویژگی های برنامه خوب پرداخت که تنها به بهتر شدن آن می انجامد تا استفاده درست کاربران از این برنامه ها!

در مقابل وقتی نرم افزارهای بومی شده نیز ساخته شد اغلب کاربران سعی داشتند از این نرم افزارهای دوری کنند! تا جاییکه وقتی به بعضی از دوستان نرم‌افزارهای ارتباطی داخلی را پیشنهاد می کردم اولین سخنی که از آنها می شنیدم این بود که این نرم افزارها امنیت ندارند! البته این نظر، نظری صرفا غیرتخصصی است. و این برمی گردد به نگاه امنیتی حکومت در همه زمینه ‌ها به مسایل، مخصوصا در حوزه ی مجازی؛ که کاربر را به این باور می رساند که اگر از نرم افزارها و سایتهای داخلی استفاده کند ممکن است به وسیله‌ی آن مشکلاتی برایش ایجاد شود. در این زمینه حکومت باید غیر از نگاه امنیتی که باید وجود داشته باشد این اطمینان خاطر را به کاربران بدهد که “چنین چیزی وجود ندارد(!)” تا زمانی که فعالیت کاربر در تضاد با قوانین تدوین شده در کشور باشد!

متاسفانه این قوانین در کشور وجود دارد اما اعمال آن براساس سلیقه اتفاق می افتد. یا بعضا در برخی از قوانین دیده می شود که تمام فعالیت هایی که کاربر انجام می دهد برخلاف قوانین است! همین امر ناکارآمدی سیستم تدوین قانون را نیز زیر سوال می برد.

برخورد حکومت به وسیله ی فیلترینگ یا بومی سازی، نقش رسانه و خانواده در چگونگی بهره بردن و استفاده معقول از شبکه های ارتباطی و… هرکدام به تنهایی قادر به حل این معضل نخواهند بود. در نگاه کلی شاید نگرانی که باعث به وجود آمدن این دیدگاه شده که استفاده نابجا از شبکه های ارتباطی باعث ضربه خوردن بنیان خانواده خواهد شد بیهوده باشد! اما با ریز شدن در مسئله و دریافت بازخورد افراد و خانواده ها مخصوصا خانواده های ایرانی نه تنها مسئله کوچکی به نظر نمی رسد، بلکه میطلبد تمام اقشار مختلف جامعه برای حتی یکبارهم که شده در این مورد فکر کنند تا راهکاری جامع برای استفاده از شبکه های ارتباطی تدوین شود.

منبع و گرد آورنده : محمود ظروفچی

دیدگاه ها

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code

Copyright © 2011 - 2017 Rez1khabar.ir