امروز مصادف است با: ۱۳۹۶/۰۹/۲۴

رضوانشهر نام یکی از شهرهای استان گیلان در ایران و مرکز شهرستان رضوانشهر است.

جمعیت:
براساس سرشماری سال ۱۳۸۵جمعیت رضوان شهر (۳,۳۳۰خانوار) برابر با ۱۲,۳۵۵ نفر بوده‌است.

تاریخچه:
نام اصلی رضوان‌شهر، رَزوَند یا رزونده یا رزوندی (rezvandi) بوده‌است که بعداً به صورت رضوان‌ده و رضوان‌شهر درآمد. این محل تا سال‌های ۱۳۰۰ خورشیدی چندان رونقی نداشت.در دوران انقلاب جنگل، جاده موسوم به شاه‌عباسی بازسازی و بهره‌برداری دوباره شد. این جاده با گذر از رضوان‌ده، گسگرات را به آبادی ساحلی شفارود پیوند می‌داد.

پیرامون سال ۱۳۱۵ نیز جاده بندر انزلی به آستارا ساخته شد و درست در محل کنونی رضوان‌شهر جاده شاه‌عباسی را قطع نمود.چهارراهی که به این‌صورت پدید آمد محلی شد برای ایست مسافران و حمل بار و بنه آنان و شهرتی پیدا کرد. زمین‌های این محل هم‌اینک نیز با نام چهارراه شهرت دارند. با گذر زمان چهارشنبه‌بازار روستای بیگ‌زاده که در محله تالش‌دولاب در سه کیلومتری شمال رضوان‌شهر تشکیل می‌شد به این چهارراه منتقل شد و این امر باعث شد این محل به سرعت گسترش یافته به صورت شهرک کنونی درآید.

رضوانشهر یکی از شهرستان های جدیدالتاسیس گیلان است که در مسیر جاده بندر انزلی به تالش و آستارا واقع است .    
این شهرستان ، قبلاَ در محدوده ی ولایت معروف به خمسه ی توالش قرار داشت و تالشدولا خوانده می شد . مقرّ حکام تالشدولا آبادی پونل بود . مرکز کنونی این شهرستان شهر رضوانشهر می باشد. این شهر را قبلاً چهار راه و یا چهار راه رضوانده می خواندند.   
اطلاق نام چهار راه بر آبادی یادشده به این سبب است که بنای آن به سال ۱۳۱۷ بر می گردد، پیش از آن زمان جاده ای موسوم به شاه عباسی از رشت و گسکرات می آمد و با عبور از محل رضوانده به ساحل شفارود امتداد می یافت. در سال ۱۳۱۷ جاده دیگری در مسیر بندر انزلی به آستارا احداث شد ، آن جاده در محل رضوانده جاده شاه عباسی را قطع نمود و تقاطع چهار راهی پدید آمد که تدریجاً اهمیت اقتصادی یافت و نخستین بناهای تجاری و مسکونی در اطراف آن چهار راه ساخته شد. به این ترتیب می بینیم که تاریخ پدید آمدن شهر رضوانشهر از حدود ۶۰ سال تجاوز نمی کند و عمر تاسیس شهرستان رضوانشهر نیز حدود ده سال است ، اما سابقه ی تاریخی و مدنی این شهرستان بسیار طولانی ست.    موقعیت     چنان که آمد حوزه ی جغرافیایی شهرستان رضوانشهر که شامل دو بخش گیل دولا و تالش دولا می باشد، قبلاً یکی از بلوکات پنجگانه ی سرزمین تالش ایران بود و به نام تالشدولا شهرت داشت.     محدوده ی این بلوک در تقسیمات جدید نیز حفظ گردید و اکنون شهرستانی ست مشتمل بر دو شهر به نام های رضوانشهر و پره سر ، یک شهرک به نام ولیعصر چوکا و پنج دهستان و ۱۱۰ آبادی با جمعیت بیش از ۲۰ خانوار. این شهرستان که همچون مرواریدی در آغوش صدف دریای کاسپین و کوهستان جنگل پوش تالش قرار دارد ، از سوی شمال به دریای کاسپین و شهرستان تالش ، از جنوب به صومعه سرا و ماسال ، از شرق به بندر انزلی و از غرب به شهرستان خلخال محدود است.    

تسمیه نام تالشدولا :    
اگرچه همه جا تالشدولا را تالشدولاب نوشته اند ولی به نظر می رسد نام صحیح این بلوک تالشدولاست ، به معنی محل دکان و بازار یا مرکز تجاری تالشان ، زیرا اولاً در زبان تالشی دولاوگورا به معنی بازار ثابت و مرکز داد و ستد می باشد ، ثانیاً در زبان تالشی کلمه ی دولاب وجود ندارد و اهالی منطقه آن را « دولا » می خوانند ، از سوی دیگر بعید به نظر می رسد گذشتگان ما که هیچ آشنایی با فرهنگ و زبان فارسی نداشتند ، برای نامگذاری سرزمین خود از یک کلمه ی فارسی استفاده کرده و در عین حال آن را ناقص تلفظ کنند . بنابراین چون دولا و دولاب با هم شباهت هایی دارند ، نویسندگان اسناد و آثار فارسی عموماً دولا رابه کلمه مشابه مشهور آن، دولاب خوانده اند.    

جازبه های تاریخی :
تالشدولا از نواحی بسیار کهن گیلان به شمار می آید ، نخستین منبعی که از این ناحیه یاد نموده کتاب حدود العالم است که به سال ۳۷۲ ه. ق تالیف شده. در این کتاب ایالت گیلان به ۲ قسمت این سوی رودیان ( بیه پیش) و آن سوی رودیان ( بیه پس) یاد شده و در باره آن سوی رودیان آمده است:    اگر اندر همه ی ناحیت گیلان کسی دشنام دهد یا نبیذ خورد یا گناهان دیگر کند ، چهل چوب یا هشتاد چوب بزنند و ایشان را شهرک هاست یا منبر ، چون گیلان بان ، شال ، دولاب ، پیلمان شهر.     داشتن منبر در آن زمان وجه اهمیت فوق العاده ای برای هر شهر و دیار بود . جالب این که بنا به قول بالا در سراسر گیلان تنها چهار شهر از چنان وجه ای بودند و یکی از آن ها تالشدولا بود. مقدسی نیز از دولا به عنوان شهر عمده گیلان نام برده و نوشته است :    دولاب قصبه ی جیل – گیلان است ، ساختمان هایش با سنگ و گچ است ] مسجد [ جامع در کناری از آن است ، شهری خوب و بازارش زیباست.    اماکن مذهبی و بناهای تاریخی رضوانشهر :    رضوانشهر با وجود برخورداری از چنین پیشینه ای تاریخی به سبب شرایط آب و هوایی مرتوب و پرباران استان گیلان از وجود اماکن و بناهای متنوعی برخوردار نیست . متاسفانه آثار باقیمانده نیز وضعیت مناسبی ندارند. با این حال در این شهرستان چند سایت و بنای تاریخی و همچنین اماکن مذهبی مهمی وجود دارد که از شهرت زیادی برخوردارند از جمله :   

۱) اسپیه مزگت :  بنای ایسپیه مزگت باقیمانده یک آتشکده قدیمی و بزرگ در دیناچال تالش است. تمامی نشانه های معماری وکاربردی آن عملکرد مذهبی این بنا را تایید
می کند. این بنا در دوران پس از اسلام احتمالا بعد ازقرن سوم هجری به مسجد تبدیل شد و ظاهرا تا مدتهای مدید مورد استفاده قرار می گرفته است. گذشته از اهمیت تاریخی و معماری بنا اینکه در اطراف آن باید شهری بزرگ وجود داشته باشد. مشغله فکری بسیاری از اندیشمندان در گیر با این موضوع است. بازسازی این بنا و تعریف حریم حفاظتی و برنامه عملیاتی می تواند هویت آنرا روشن تر ساخته و مجددا زندگی را به این محل بازگرداند.

بنای تاریخی اسپیه مزگت از دو کلمه “ایسپی “در زبان تالشی به معنای سفید و”مزگت” در زبان اوستا به معنای مسجد تشکیل شده است. ایسپیه مزگت در دهکده کیش خاله در شمال آبادی دیناچال از آبادیهای جنوب اسالم در فاصله حدود ۲۲ کیلومتری جنوب شهر تالش واقع شده است. بنای مذکور در کرانه شمالی دیناچال رود و در یک و نیم کیلومتری شرق جاده تالش – انزلی واقع است. این بنا را می توان یکی از شگفت انگیزترین بناهای تاریخی گیلان دانست.

این بنا که امروزه روی در خرابی وفنا دارد. باید روزی در محلی آباد و معروف بنا شده باشد. اما در هیچ یک از کتب تاریخی محلی و سفرنامه های خارجیان و ایرانیان نامی از این بنا نیامده است. عجیب تر اینکه رابینو نیز این بنای تاریخی را از قلم انداخته است. با این که درختان متبرک نیز در کتاب او فهرست شده است. در طی زمان دراز عوامل مختلف انسانی و طبیعی موجب تخریب ایسپیه مزگت شده اند. درختان جنگلی بزرگ بر بام آن رسته وریشه های خود را چون گوه ای میان دیوارها فرو برده و آنها را شکافته اند. رود خانه سیلابی دیناچال نیز قسمت جنوبی آن را کنده و برده است. بارندگی و رطوبت نیز گچکاری وسفید کاری وگچ بریهای آن را فرسوده کرده و تا حدود زیادی از میان برده است.

مصالح اصلی بنای این اثر تاریخی آجرهایی به ابعاد ۶×۲۳×۲۳ سانتیمتر است. قطر دیوار آن ۱۷۵ سانتیمتر است. گوشه ای از این بنا که یک ضلع آن ۷۵/۱۶ متر است. فعلا بر پاست و دیوار یکی از دهلیزهای بنا می باشد. بر دیوار همین دهلیز است که پنج شش متر کتیبه کوفی ساده باقیمانده و کلمات “لم یخش الا الله فعسی اولعک ان یکونو امن المهتدین” روشن خوانده می شود. این کتیبه که ابتدای آن در همین دهلیز بوده ،روزی چهار دهلیز اطراف را تزیین می داده است.دیو اره دهلیزها نیز گچ بری عجیبی به ارتفاع ۱ متر داشته که فعلا ۲ متر از این از اره بر دیوار شمالی مشخص است.

شاید بتوان از آنچه باقی مانده ، حدس زد که این بنا شامل یک رواق در وسط و چهار دهلیز در چهار طرف بوده است. درب ورودی تقریبا شمالی است و وارد دهلیز شمالی می شود و عرض آن بالغ بر۶/۱ متر است. ارتفاع طاق دهلیزها از کف کنونی ۷/۵ متر است. یک طرف دهلیزها دیوار خارجی بنا شده و طرف دیگر آنها پایه های هشت ضلعی است که محیط آنها ۵/۵ متر است. پایه های که در چهار کنج هستند زایده های دارند. فاصله میان دو پایه ای که یکی از آنها زایده دارد ۳/۲ متر و فاصله میان دو پایه اصلی ۸/۲ متر است. بالای هر دو پایه ، طاقی با هلال شکسته زده شده است و سقف دهلیزها بر دیوارهای خارجی و این پایه ها استوار است. عرض هر یک از دهلیزها به ۴/۳ متر می رسد.

شاید روزی رواق میان نیز سقفی گنبدی داشته است. اما شرفات بنا باید کم کم جمع شود تا برای زدن طاق آماده باشد. در حالی که شواهد ، این امر را نشان نمی دهد. سقف سراسر بنا ، سفال پوش بوده است ، اما بر خلاف بامهای سفال پوش امروزی گیلان ، سفال آن با ملات بر روی طاقها چسبانده شده است و اندازه آنها به ۳۶×۵۰ سانتی متر می رسد.

آنچه بیش از هر چیز بیننده را به حیرت می اندازد، علت وجودی چنین بنای در این نقطه دور افتاده است. آن هم بنای با آن قدمت تاریخی که کتیبه کوفی بر آن گواهی می دهد. در اینکه اسپیه مزگت یک مرکزعبادی بزرگ بوده تردیدی نیست و این امر از وجود احتمالی یک مرکز شهری یا سایتی باستانی مدفون شده در حوالی این بنا خبر می دهد. شکل اسپیه مزگت که از چهار دهلیز و یک رواق چهار گوش تشکیل شده و امروزه قسمتی از آن از بین رفته است به آتشکده های زرتشتی پیش از اسلام شباهت دارد و احتمالا بعد از اسلام بدون تخریب بنای آن نحوه اداره آن تغییر کرده و به محل عبادت مسلمانان تبدیل شده است. از طرف دیگر نام فارسی مزگت به جای مسجد با ترکیب اسپیه به معنای سفید از نظر واژه شناسیEtymology) ) نیز می تواند کمکی به یافتن بنای اصلی اولیه این اثر تاریخی نموده و تا حدودی علت وجودی آن را روشن سازد.

در کنار ایسپیه مزگت در کرانه جنوبی رود دیناچال، زمین وسیعی وجود دارد که روز سیزدهم فروردین هر سال محلی برای اجتماع و تفرج تعداد زیادی از افراد محلی و مسافران نوروزی است که برای بدر کردن سیزده نوروزاز اول صبح آن روز تا غروب در این محل گرد هم می آیند. در این اجتماع، مسافران و گردشگران
می توانند انواع وسایل خوراکی، صنایع دستی و غیره را از فروشندگان سیار این محل تهیه کنند. همچنین چند نوع بازی توسط افراد بومی ، هیجان آنرا افزایش
می دهد. بدون تردید ایسپیه مزگت باقیمانده یک آتشکده بزرگ در تالش است که در دوران بعد از اسلام به مسجد تبدیل شده است. رواق چهار گوش داخلی آن محل نگهداری آتش مقدس بوده و مردم برای عبادت در دهلیز های کناری آن می ایستادند. بنای اسپیه مزگت بدون هیچ تغییری به مسجد تبدیل شده و این در حالیست که در داخل آن محرابی وجود ندارد. این عدم تغییر و یا تخریب خود نشانی از حرمت و قداستی است که این مکان برای مراسم دینی در قبل و چه بعد از اسلام داشته است.

۲) گورستان باستانی « مینه رو» و « وسکه»  :   در مسیر جاده آسفالته رضوانشهر به شهرستان تالش و در ابتدای تاسیسات صنایع چوب و کاغذ ایران ( چوکا) راه شوسه ای در میان درختان جنگلی و کناره ی شمال شرقی شفارود با مناظر زیبا و رویایی به سمت جنوب غربی راه می گشاید که با پشت سر گذاشتن روستاهای مسیر خود چون : دُوران ، سیاب ، گیلیار ، سفیه چوان ، اَچِل ، بن آوی و طی مسافتی حدود ۳۳ کیلومتر به روستای ییلاقی وسکه و روستای مجاور آن مینه رو، منتهی می گردد.    علاوه بر چند خانوار کوه نشین که دایم در روستاهای مذکور ساکن می باشند ، حدود ۲۰ خانوار از کشاورزان پونل و رضوانشهر و ارده جان نیز پس از کشت برنج در فصل تابستان به منظور فرار از هوای شرجی جلگه به آنجا می کوچند.     
در سالهای اخیر در آن آبادی ها گورستان های باستانی مهمی شناسایی شده . در کاوش های باستان شناسی در این منطقه گورهای مختلفی کشف و لایه برداری شده و علاوه بر اسکلت های موجود در گورها ، اشیایی همچون ظروف سفالی ، مهره های تزئینی ، النگو ، ادوات آهنی ، خنجر ، سر پیکان ، تبر و شمشیر که کاملاً اکسیده شده بودند و به دست آمده ، بعضی از اسکلت ها نیز به دلیل رطوبت شدید متلاشی و امکان جمع آوری آن ها برای مطالعات بعدی وجود نداشت.    قدمت این گورستان ها به دوران اشکانی می رسد.    
۳) پل آجری رودخانه شفارود  :  این پل تاریخی در جاده مواصلاتی رضوانشهر – تالش بر روی رودخانه شفارود در روستای پونل ، از توابع رضوانشهر واقع شده ، مصالح این پل عمدتاً از آجر است و بنای آن مربوط به دوره ی قاجاریه می باشد . این اثر تاریخی دارای ارزش و اهمیت زیادی می باشد .     
۴ )آرامگاه شرفشاه دولایی   :  آرامگاه پیر شرفشاه و یا سید شرفشاه دولایی در روستای دارسرا ، پنج کیلومتری شرق شهر رضوانشهر واقع شده . آرامگاه مادرش سیده بانو نیز در جوار آن قرار دارد و رودخانه چاف در حد فاصل آن دو مزار جریان دارد . سید شرفشاه شاعر و عارف نامی گیلانی ست که دیوان اشعاری از ا و به زبان گیلکی – تالشی برجای مانده است . او از عرفای سده هشتم می باشد و آرامگاهش از دیر باز زیارتگاه مردم بوده .    از دیگر مکان های مذهبی این شهرستان می توان به سلطان برزکو در ییلاق برزکو اشاره کرد که در قله ی بسیار مرتفعی واقع شده و در فصل تابستان عده ی کثیری برای زیارت به این مکان می روند. همچنین در داخل شهرستان نیز می توان از سلطان غریب بنده نام برد که از نوادگان امام موسی بن جعفر(ع) می باشد.   

جاذبه های طبیعی   :

  به علت نوع پوشش گیاهی و آب و هوا ، این شهرستان دارای جاذبه های گردشگری و توریستی فراوانی می باشد ، به حدی که قابل وصف نیست ، در این شهرستان در هرفصل از سال با طبیعت زیبا و خیره کننده ای روبرو می شویم . از یک سو گستره دل انگیز شالیزاران و دریای نیلگون کاسپین و از سوی دیگر جنگل های انبوه و مراتع سبز ییلاقات . بعضی نقاط خاص در این گستره عبارتند از :   

  • آبشار ویسادار این پدیده طبیعی زیبا در کیلومتر ۱۵ مسیر جاده ای که شهر پره سر را به
    • ییلاق برین و برزکو مرتبط می کند واقع است .    
    • سواحل ماسه ای مشهور تازه آباد ، شفارود و نوکنده .    
    • جاده پونل به ییلاق ارده و زندانه و دشت دومن که از کناره رودخانه خروشان شفارود و آغوش جنگل های انبوه امتداد دارد .    
    • جاده پونل به ییلاق برن و شالرا که از در مسیر رودخانه خوسابر ( شاخه غربی شفارود ) در دل جنگل امتداد دارد .    
    بازار های هفتگی: 
  • در طول هفته دو بازار هفتگی در شهرستان رضوانشهر دایر می شود . سه شنبه ها در شهر پره سر و چهار شنبه ها در شهر رضوانشهر . این بازار های سنتی که برای اهالی روستاهای پیرامون هم محل دیدوبازدید و هم محل دادو ستد می باشد ، محل مناسبی برای تهیه فراورده های دامی ، زراعی و صنعتی منطقه برای سوغات است .   
    اماکن اقامتی و تفریحی :
    در این شهرستان با وجود زیبایی های کم نظیر طبیعی و جاذبه های فرهنگی متنوع که می تواند هر دیاری را تبدیل به یکی از قطب های گردشگری بکند ، سرمایه گزاری لازم برای جذب اقامت و رفا گردشگر نشده است . امکانات موجود در این زمینه عبارت است از :    

    • هتل و آسایشگاه معلم واقع در پونل    
    • خانه معلم واقع در شهر رضوانشهر    
    • مهمان پذیر و سفره خانه های روستای دلگشای درون واقع در مسیر جاده پونل به ییلاقات .    
    • و مجتمع اقامتی ساحل تازه آباد .

جاذبه های گردشگری

منطقه حفاظت شده قرقاول در مسیر جاده انزلی- رضوانشهر قرار دارد. این جاذبه نرسیده به رضوانشهر در کنار جاده اصلی و در روستای

ساحلی تازه آباد رودسر قرار دارد.

نهالستان پیلمبرا در ضلع شمالی میدان ورودی پره سر قرار دارد. شهر پره سر بعد از رضوانشهر و قبل از هشتپر قرار دارد. فاصله اش

تا انزلی حدود ۴۰ کیلومتر است.

آبشار ویسادار رضونشهر – پره سر در روستای ویسادار  و حدود ۱ کیلومتر بعد از روستای ابویار قرار گرفته است . ویسادار به معنی سایه

درخت بید است و ابهت این پدیده طبیعی زمانی بیشتر می‌شود که از پایین به آن نگاه کنند، صدای ریزش آب از ارتفاع ۲۰ متری و نیم دایره‌ای

که آب در دل سنگ و صخره برای رسیدن به رودخانه ایجاد می‌کند، منظره فوق العاده دیدنی است.

پل آجری پونل این پل در ۴ کیلومتری جاده رضوانشهر به تالش قرار دارد. امروزه پل پائین تر از سطح عبور و مرور جاده قرار دارد.

چوکا کارخانه چوب و کاغذ در کنار جنگل و شرکت شفارود و در مسیر رضوانشهر به تالش ۱ کیلومتر بعد از پل آجری پونل و بعد از جنگل

/ قبل از پره سر قرار دارد. حدود ۵ کیلومتری شفارود واقع شده است.

دشت دوران یکی از ییلاقات رضوانشهر است.

ییلاق ارده مسیر آبشار ویسادار مشترک است. ارتفاع آن ۷۰۰ متر از سطح دریای آزاد است. در تابستان مورد توجه مردم و گردشگران قرار می گیرد.

هتل گیسوم در جاده رضوانشهر به تالش قرار دارد. هتل درجه ۳ است.

اسپی مزگت در جاده رضوانشهر به تالش – انتهای جنوب شرقی پارک گیسوم و در کنار رودخانه و روستای دیناچال قرار دارد. برای

دسترسی باید از جاده اصلی منحرف شویم و حدود یک ربع با ماشین راه است. راه پر پیچ و خم و باریک اما کیفیت آن آسفالته است.

پارک جنگلی و ذخیره گاه دکتر درستکار در ضلع غربی جاده انزلی به آستارا در فاصله ۴۲ کیلومتری انزلی و ۲۵ کیلومتری هشت پر

و ۷۸ کیلومتری رشت قرار دارد. در گوشه ای از پارک جنگلی گیسوم قرار دارد.

پارک جنگلی گیسوم در کیلومتر ۴۳ جاده انزلی به آستارا در بخش تالش دولاب قرار دارد . از جنوب به رضوانشهر و از شمال به شهر هشت

پر ختم می شود. طول پارک ۴۳۰۰متر و عرض آن ۵۰۰ متر است. پارک در کنار پارک جنگلی و ذخیره گاه دکتر درستکار یک منطقه قابل توجه و با ظرفیت بالای گردشگری است.

زیارتگاه واماکن مذهبی

  • بقاع سید شرف الدین(سید شرفشاه) ومادرش سیده بانو،
  • بقعه سید امیر سلطان غریب بنده.
  • آقا سید قربان میر قربانی نوکنده
  • آقا سید صالح بیا چال
  • شیخ سلیمان پیلمبرا
  • شیخ پونل
  • برزکوه
  • آقا سید حسن چوکا
Copyright © 2011 - 2017 Rez1khabar.ir